شناسایی عوامل موثر بر آموزش بهداشت دندان و دهان در دانش آموزان ابتدایی
کد مقاله : 1041-NCSE6 (R1)
نویسندگان
علی اکبر دولتی *1، حانیه خطیری2، آیدا الهی2
1گروه امور تربیتی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان ، سمنان، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل مؤثر بر آموزش بهداشت دهان و دندان در دانش‌آموزان ابتدایی انجام شد. این مطالعه با اتخاذ رویکردی کیفی و بهره‌گیری از روش فراترکیب مبتنی بر مدل هفت‌مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو، به تحلیل نظام‌مند ۱۷ مقاله علمی-پژوهشی فارسی‌زبان منتخب از پایگاه‌های معتبر داخلی و خارجی پرداخت. استخراج داده‌ها از طریق چک‌لیست‌های محقق‌ساخته و استاندارد صورت گرفت و تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی و کدگذاری باز، محوری و انتخابی روی متون مقالات اعمال شد. یافته‌ها منجر به شناسایی ۳۵ کد مفهومی گردید که در چهار سطح هسته‌ای فردی (شامل آگاهی، نگرش، عملکرد و خودکارآمدی)، خانوادگی (شامل تحصیلات و سواد سلامت والدین، وضعیت اقتصادی و بعد خانوار)، آموزشی (شامل روش‌های فعال، تکرار و استمرار، انگیزه‌های روانی-اجتماعی و نقش معلمان) و ساختاری (شامل دسترسی فیزیکی، پوشش بیمه‌ای و سیاست‌های کلان) دسته‌بندی شدند. نتایج نشان داد که شکاف عمیقی میان نگرش مثبت و عملکرد ضعیف دانش‌آموزان وجود دارد و عواملی همچون کمبود نظارت والدین، ناکارآمدی روش‌های سنتی و موانع ساختاری نظیر هزینه‌های بالا و پوشش ناقص بیمه‌ای، از مهم‌ترین موانع پایدار به‌شمار می‌روند. الگوی تعاملی چندسطحی حاصل از این فراترکیب تأکید می‌کند که مداخلات موفق باید به‌طور هم‌زمان بر توانمندسازی معلمان در کاربست روش‌های فعال، آگاه‌سازی و حمایت مالی از خانواده‌ها، و اصلاح سیاست‌های کلان سلامت متمرکز شوند تا بتوانند به تغییرات پایدار در رفتارهای بهداشتی دانش‌آموزان بینجامند. این پژوهش، با ارائه یک مدل بومی و جامع، می‌تواند راهنمایی برای سیاست‌گذاران آموزشی، طراحان برنامه‌های درسی و مربیان بهداشت در جهت طراحی مداخلات هدفمند و اثربخش باشد.
کلیدواژه ها
بهداشت، سلامت، دهان و دندان، دانش آموزان ابتدایی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر