آسیب ‎شناسی اضطراب و کاهش انگیزه در یادگیری درس علوم، تحلیل روان‎شناختی با تأکید بر نقش معلم در دورۀ متوسطۀ اول
کد مقاله : 1064-NCSE6 (R1)
نویسندگان
ریحانه حکیمی برازجانی *
اموزش و پرورش
چکیده مقاله
یادگیری درس علوم، افزون بر توانایی‌های شناختی، به عوامل روان‌شناختی گوناگونی وابسته است که می‌توانند کیفیت یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را به‌طور چشمگیری تحت تأثیر قرار دهند. در سال‌های اخیر، افزایش اضطراب یادگیری و کاهش انگیزۀ تحصیلی، به عنوان دو آسیب مهم در آموزش علوم شناخته شده‌اند؛ آسیب‌هایی که با کاهش مشارکت فعال دانش‌آموزان، افت علاقه به فعالیت‌های آزمایشگاهی، کاهش اعتماد به نفس، اجتناب از حل مسئله و درنهایت افت پیشرفت تحصیلی همراه هستند.
هدف این مقاله، بررسی ابعاد روان‌شناختی اضطراب یادگیری و کاهش انگیزه در درس علوم، تبیین عوامل فردی، خانوادگی و آموزشی مؤثر بر بروز آن‌ها و ارائه راهکارهایی کاربردی برای معلمان، به‌ویژه دبیران علوم، به‌منظور ارتقای کیفیت آموزش و افزایش مشارکت یادگیرندگان است.
این پژوهش، با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایۀ مطالعه کتابخانه‌ای انجام شده است. داده‌ها با بررسی کتاب‌ها، مقالات علمی ـ پژوهشی داخلی و خارجی و اسناد معتبر مرتبط با روانشناسی تربیتی، انگیزش تحصیلی و آموزش علوم، گردآوری و با رویکرد تحلیل محتوایی بررسی شده‌اند.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اضطراب یادگیری و کاهش انگیزه، پدیده‌هایی چندعاملی هستند و متغیرهایی همچون شیوۀ تدریس، نوع ارزشیابی، بازخورد معلم، جوّ روانی کلاس، تجربه‌های پیشین دانش‌آموز، حمایت خانواده و احساس خودکارآمدی در شکل‌گیری یا کاهش این آسیب‌ها نقش اساسی دارند. همچنین به‌کارگیری روش‌های فعال تدریس، ایجاد محیطی امن و حمایتگر، ارائۀ بازخوردهای سازنده، استفاده از فعالیت‌های آزمایشگاهی هدفمند و تقویت انگیزش درونی دانش‌آموزان می‌تواند به کاهش این آسیب‌ها و بهبود یادگیری درس علوم کمک کند.
کلیدواژه ها
آموزش علوم، اضطراب یادگیری، روش‌های تدریس.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر