پرورش تفکر سیستمی از مسیر آموزش استم: مرور نظام‌مند شواهد موجود در یادگیری علوم تجربی
کد مقاله : 1078-NCSE6 (R1)
نویسندگان
فاطمه اکرمی *
دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی،گروه علوم تربیتی،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران.
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین راهبردهای مؤثر آموزش علوم تجربی مبتنی بر استم و استیم برای پرورش تفکر سیستمی و نیز تعیین خلأهای پژوهشی موجود در این زمینه بود. پژوهش با روش مرور نظام‌مند انجام شد و مطالعات منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶، پس از جست‌وجو در پایگاه‌های علمی معتبر، غربالگری، ارزیابی متن کامل و بررسی معیارهای ورود و خروج، انتخاب و تحلیل شدند. در نهایت، ۲۱ مطالعه واجد شرایط با روش سنتز موضوعی بررسی شد. یافته‌ها نشان داد آموزش استم و استیم هنگامی به پرورش تفکر سیستمی منجر می‌شود که دانش‌آموزان را در فرایندهای طراحی و بازطراحی مهندسی، حل مسئله‌های واقعی، مدل‌سازی، تحلیل داده، بررسی روابط میان اجزای پدیده‌ها، پیش‌بینی پیامدها و ارزیابی راه‌حل‌ها درگیر کند. همچنین، بهره‌گیری هدفمند از فناوری‌های تعاملی، یکپارچه‌سازی مفهومی حوزه‌های علمی، توجه به مسائل واقعی و توسعه حرفه‌ای معلمان، از عوامل تقویت‌کننده این فرایند شناخته شد. با وجود این، نتایج نشان داد در بخش قابل توجهی از پژوهش‌ها، تفکر سیستمی به‌صورت صریح و با ابزارهای سنجش اختصاصی ارزیابی نشده است. بنابراین، اثربخشی آموزش استم و استیم در این زمینه به طراحی فعالیت‌های منسجم، هدف‌گذاری آشکار و سنجش مستقیم مؤلفه‌های تفکر سیستمی وابسته است.
کلیدواژه ها
آموزش استم،تفکر سیستمی، آموزش علوم تجربی، یادگیری میان‌رشته‌ای.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر