تحلیل و طراحی فعالیت‌های عملی برای آموزش زمین‌شناسی زیست‌محیطی در شرایط جنگ تحمیلی سوم با رویکرد دانش آموزش محتوا (PCK)
کد مقاله : 1091-NCSE6 (R1)
نویسندگان
سیده زهرا افشونی *، ملیکا رشیدی
دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل و طراحی فعالیت‌های عملی برای آموزش زمین‌شناسی زیست‌محیطی در شرایط جنگ تحمیلی سوم، با رویکرد دانش آموزش محتوا (PCK)، انجام شد. مسئله، طراحی فعالیت‌هایی بود که ضمن برخورداری از اعتبار علمی و آموزشی، با محدودیت‌های ناشی از شرایط جنگی، از جمله کاهش دسترسی به آزمایشگاه و تجهیزات، محدودیت فضا، ضرورت رعایت ایمنی و اختلال در تداوم آموزش، سازگار باشند. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، ترکیبی از تحلیل کیفی اسناد و اعتبارسنجی کمی بود. ابتدا منابع مرتبط با آموزش زمین‌شناسی زیست‌محیطی، فعالیت‌های عملی آموزش علوم، PCK و آموزش در شرایط بحران بررسی و مؤلفه‌های برای طراحی فعالیت‌ها استخراج شد. سپس بر اساس این مؤلفه‌ها، فعالیت‌هایی در زمینه آلودگی آب‌های زیرزمینی، آبخوان، نفوذپذیری، فرسایش خاک، انتقال رسوب و حفاظت از منابع طبیعی طراحی شد. فعالیت‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته ۴۰ گویه‌ای، در شش مؤلفه تناسب محتوایی، کیفیت فعالیت عملی، PCK، قابلیت اجرا در شرایط جنگی، پیامدهای آموزشی و ارزیابی کلی، توسط ۱۵ متخصص آموزش علوم، علوم زمین و محیط‌زیست ارزیابی شدند. میانگین ارزیابی فعالیت‌ها 51/4 از ۵ بود؛ بیشترین میانگین به ارزیابی کلی (58/4) و PCK (56/4) و کمترین به قابلیت اجرا در شرایط جنگی (42/4) اختصاص داشت. آلفای کرونباخ کل پرسشنامه 94/0 به دست آمد. یافته‌های کیفی بر استفاده از مواد ساده و در دسترس، انعطاف‌پذیری، جایگزین‌هایی مانند مدل‌سازی و شبیه‌سازی، توجه به پیش‌دانسته‌ها و تقویت پرسش‌های تحلیلی تأکید داشتند. در مجموع، طراحی فعالیت‌های عملی مبتنی بر PCK می‌تواند چارچوبی برای یادگیری فعال، ایمن و قابل‌اجرا در شرایط بحرانی فراهم کند.
کلیدواژه ها
زمین‌شناسی زیست‌محیطی، فعالیت عملی، دانش آموزش محتوا (PCK)، آموزش علوم، شرایط جنگی، آموزش در بحران.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر