تحلیل محتوای کتاب علوم تجربی پایه ششم ابتدایی بر اساس مؤلفه‌های اخلاق زیستی و مهارت‌های زندگی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
کد مقاله : 1095-NCSE6 (R1)
نویسندگان
محمد امین عقیقی *1، علی اصغر یزدانی2
1دانشگاه فرهنگیان
2تهران
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف تحلیل میزان و چگونگی تلفیق مؤلفه‌های اخلاق زیستی و مهارت‌های زندگی در کتاب علوم تجربی پایه ششم ابتدایی (چاپ ۱۴۰۲) و سنجش انطباق آن با جهت‌گیری‌های سند تحول بنیادین آموزش و پرورش انجام شد. مطالعه حاضر به روش تحلیل محتوای آمیخته (کمّی-کیفی) و با رویکرد توصیفی انجام گرفت. جامعه آماری، کلیه متون، تصاویر، فعالیت‌ها و پرسش‌های کتاب بود که به صورت تمام‌شماری (۵۶۷ واحد تحلیل مضمونی مستقل) مورد بررسی قرار گرفت. ابزار پژوهش، چک‌لیست‌های محقق‌ساخته و یک راهنمای کدگذاری تفصیلی بود که روایی آن توسط ۵ متخصص تأیید و پایایی با ضریب توافق کاپای کوهن ۰٫۹۱ محاسبه شد. یافته‌های کمّی نشان داد تنها ۳۹٫۹٪ از محتوای کتاب به مؤلفه‌های هدف پرداخته است. سهم مؤلفه‌های اخلاق زیستی ۱۸٪ (شامل احترام به حیات: ۷٫۹٪، مسئولیت‌پذیری: ۵٫۶٪) و سهم مهارت‌های زندگی ۲۱٫۹٪ (شامل حل مسئله: ۹٫۷٪، تفکر انتقادی: ۵٫۳٪) بود. تحلیل کیفی نیز نشان داد که پرداختن به این مؤلفه‌ها غالباً ضمنی، تک‌بعدی و فاقد موقعیت‌های پیچیده اخلاقی است. نتیجه‌گیری کلی حاکی از آن است که کتاب علوم ششم در تلفیق معنادار این مؤلفه‌ها با کاستی‌های جدی مواجه است. این شکاف محتوایی، تحقق اهداف ساحت‌های اخلاقی و علمی-فناورانه سند تحول را در این پایه با چالش روبرو ساخته و بازنگری اساسی در رویکرد تألیف را ضروری می‌نماید.
کلیدواژه ها
اخلاق زیستی،مهارت‌های زندگی، کتاب علوم تجربی پایه ششم ابتدایی، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، تحلیل محتوا.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر