| ارائه چارچوبی برای طراحی آزمایش‌های خلاقانه، کم‌هزینه و ایمن در آموزش علوم تجربی مدارس |
| کد مقاله : 1097-NCSE6 (R1) |
| نویسندگان |
|
فاطمه کریمی *1، محدثه مهدی زاده1، سیده الهه حسینی دوابی2 1آموزش و پرورش 2اموزش و پرورش |
| چکیده مقاله |
| هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی یکپارچه برای طراحی آزمایش‌های خلاقانه، کم‌هزینه و ایمن در آموزش علوم تجربی مدارس است. پژوهش با روش مرور تحلیلی-اسنادی انجام شد و اسناد رسمی ایمنی آزمایشگاهی، چارچوب‌های آموزش علوم، منابع ریزمقیاس و شیمی سبز و پژوهش‌های منتخب درباره کار عملی و یادگیری کاوش‌محور تا مرداد ۱۴۰۵ بررسی شدند. داده‌ها در ماتریسی شامل هدف یادگیری، گشودگی کاوش، منابع، خطر، کیفیت اندازه‌گیری، دسترس‌پذیری و امکان اجرا کدگذاری و به روش قیاسی-استقرایی ترکیب شدند. نتیجه، «چرخه طراحی مسئولانه آزمایش مدرسه‌ای» با هفت قلمرو به‌هم‌پیوسته است: هم‌ترازی علمی ـ تربیتی، مسئله‌پردازی و خلاقیت محدودیت‌محور، بومی‌سازی و اقتصاد منابع، ایمنی از مرحله طراحی، کوچک‌سازی و پایداری، کیفیت داده و استدلال، و دسترس‌پذیری، اجرای آزمایشی و بازطراحی. یافته‌ها نشان می‌دهد کم‌هزینه بودن به‌تنهایی معیار مطلوبیت نیست و جایگزینی مواد یا ابزار بدون ارزیابی خطر، اعتبار اندازه‌گیری و هدف آموزشی می‌تواند فعالیتی ارزان اما کم‌اثر یا ناایمن بسازد. در چارچوب پیشنهادی، حذف و جایگزینی خطر بر تجهیزات حفاظت فردی تقدم دارد، مقدار مواد و پسماند کمینه می‌شود، آزادی دانش‌آموز متناسب با تجربه او داربست‌بندی می‌گردد و هر فعالیت پیش از اجرای کلاسی با یک روبریک تصمیم‌گیری ارزیابی می‌شود. این چارچوب می‌تواند برای طراحی درس، تربیت‌معلم، بازبینی کتاب‌های راهنما و ایجاد بانک آزمایش‌های بومی به کار رود. |
| کلیدواژه ها |
| آزمایش خلاقانه، آموزش علوم تجربی، ایمنی آزمایشگاه، آزمایش کم‌هزینه، ریزمقیاس، یادگیری کاوش‌محور. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
