| علوم برای بقا: طراحی یادگیری مسئله‌محورِ بحران‌محور جهت ارتقای انگیزش، مشارکت و سواد علمی دانش‌آموزان |
| کد مقاله : 1140-NCSE6 (R1) |
| نویسندگان |
|
سیده زهرا افشونی *، فاطمه آوازه دانشگاه فرهنگیان |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تبیین و طراحی چارچوبی برای یادگیری مسئله‌محور مبتنی بر سناریوهای بحران بومی در آموزش علوم تجربی دوره اول متوسطه و بررسی ظرفیت آن در ارتقای انگیزش تحصیلی، مشارکت فعال و سواد علمی دانش‌آموزان انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی ـ توسعه‌ای و از نظر روش، مروری ـ تحلیلی مبتنی بر سندپژوهی و تحلیل مضمون بود. منابع و اسناد مرتبط شامل اسناد بالادستی آموزش‌وپرورش، کتاب‌های درسی علوم و پژوهش‌های داخلی و بین‌المللی در حوزه‌های یادگیری مسئله‌محور، آموزش علوم، پداگوژی بحران، سواد علمی و یادگیری کم‌فناوری بررسی و به‌صورت تحلیلی تلفیق شدند. یافته‌ها نشان داد سناریوهای بحران بومی را می‌توان در سه دسته زیست‌محیطی، مخاطرات طبیعی و چالش‌های زیرساختی ـ آموزشی سازمان‌دهی و با مفاهیم برنامه درسی علوم پیوند داد. همچنین، اصالت و فوریت مسئله، معنابخشی به دانش، تقویت احساس شایستگی و مسئولیت اجتماعی و گسترش همکاری گروهی، مهم‌ترین سازوکارهای ارتقای انگیزش و مشارکت دانش‌آموزان در این رویکرد هستند. نتایج نشان داد این الگو می‌تواند سواد علمی را در ابعاد شناختی، کاوشگری و رفتاری ـ شهروندی توسعه دهد. بر این اساس، دو سناریوی عملیاتی کم‌فناوری و مستقل از اینترنت پرسرعت و یک ماتریس ارزشیابی عملکردی طراحی شد. در مجموع، یادگیری مسئله‌محور بحران‌محور می‌تواند آموزش علوم را از انتقال مفاهیم انتزاعی به یادگیری معنادار، کاربردی و مسئله‌گشا تبدیل کرده و استمرار یادگیری را در شرایط ناپایداری و اختلالات آموزشی تسهیل کند. این چارچوب، با تأکید بر پیوند مدرسه و زیست‌بوم محلی، زمینه تربیت دانش‌آموزانی فعال، آگاه، تاب‌آور، مسئولیت‌پذیر و توانمند در تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد را فراهم می‌سازد. |
| کلیدواژه ها |
| یادگیری مسئله‌محور، سناریوهای بحران بومی، سواد علمی، انگیزش تحصیلی، آموزش علوم، پداگوژی بحران. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
