بنیادهای معرفت شناختی آزمایشگاه مجازی در برابر آزمایشگاه واقعی در آموزش علوم تجربی
کد مقاله : 1177-NCSE6 (R1)
نویسندگان
حسین شمس *
استادیار گروه آموزش علوم تربیتی؛ دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
گسترش شتابان فناوری ‌های نو ظهور در آموزش علوم، ضرورت بازنگری در مبانی معرفتی جایگزینی آزمایشگاه‌ های مجازی به‌ جای واقعی را ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل و مقایسه بنیاد های معرفت ‌شناختی این دو بستر یادگیری و بررسی دلالت ‌های آن برای تربیت علمی دانش ‌آموزان انجام شده است. روش پژوهش، تحلیل مفهومی و استدلال فلسفی مبتنی بر آرای فیلسوفان علم در باب تجربه، مشاهده و ابطال ‌پذیری است. یافته ‌ها نشان می ‌دهد که آزمایشگاه مجازی، با ارائه شبیه ‌سازی ‌های تعاملی، امکان دسترسی عادلانه به مفاهیم انتزاعی را فراهم کرده و عدالت آموزشی را ارتقا داده، اما فاقد ویژگی بنیادین مقاومت مواد و خطا های پیش ‌بینی ‌نشده در آزمایش واقعی است که نقش محوری در شکل ‌گیری معرفت علمی و نگاه نقادانه به علم ایفا می ‌کنند. نتایج این مطالعه نشان می ‌دهد که پذیرش بی ‌چون ‌و چرای آزمایشگاه ‌های مجازی به ‌عنوان جانشین کامل محیط ‌های فیزیکی، ممکن است به درکی سطحی از ماهیت علم منجر شود. در مقابل، تلفیق هوشمندانه این دو محیط و آموزش صریح محدودیت‌ های معرفتی شبیه ‌سازی ‌ها به دانش ‌آموزان، می ‌تواند ضمن بهره‌ گیری از مزایای فناوری، بستر مناسبی برای پرورش درک عمیق از روش علمی و افزایش انگیزه یادگیری فراهم آورد. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود که برنامه ‌ریزان درسی و معلمان علوم، رویکردی ترکیبی را در طراحی فعالیت ‌های عملی مد نظر قرار دهند و از دامنه و اعتبار هر یک از این ابزار ها در فرایند یاددهی ‌یادگیری آگاه باشند.
کلیدواژه ها
معرفت‌ شناسی، آزمایشگاه مجازی، شبیه ‌سازی رایانه ‌ای، فلسفه علم، آموزش علوم تجربی، عدالت آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر