تحلیل محتوای مباحث زیست گیاهی در کتاب‌های علوم ‌تجربی متوسطه اول در چارچوب مفهوم plant Awareness Disparity
کد مقاله : 1200-NCSE6 (R1)
نویسندگان
محمد احمدی1، لیدا جلالی رودسری *2، سید امیرحسین لنگری1
1دانشجو معلم
2استاد دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید بهشتی ، مشهد، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای مباحث زیست‌ گیاهی کتاب‌های علوم تجربی متوسطه اول در چارچوب مفهوم Plant Awareness Disparity (PAD) انجام شده است. این پژوهش از نوع کاربردی و روش آن توصیفی از نوع تحلیل محتوا است. جامعه پژوهش شامل کتاب‌های علوم تجربی پایه‌های هفتم، هشتم و نهم متوسطه اول (چاپ ۱۴۰۰) بوده و تمامی بخش‌های مرتبط با گیاهان (متن، تصاویر، فعالیت‌ها، پرسش‌ها و جداول) به‌عنوان واحد تحلیل در نظر گرفته شد. ابزار پژوهش، چک‌لیست محقق‌ساخته‌ای مبتنی بر چهار مؤلفه اصلی PAD (توجه، دانش، نگرش و علاقه نسبی) با ۱۲ شاخص عینی و قابل اندازه‌گیری بود که روایی محتوایی آن با استفاده از نظر متخصصان و پایایی آن از طریق توافق بین دو ارزیاب تأیید شد. یافته‌ها نشان داد که کتاب پایه هفتم با امتیاز ۰.۸۳ در سطح «بالا»، کتاب پایه هشتم با امتیاز ۱.۵۸ در سطح «متوسط» و کتاب پایه نهم با امتیاز ۱.۳۳ در سطح «بالا» PAD قرار دارند. کاستی‌های مشترک شامل نسبت بسیار پایین تصاویر و محتوای گیاهی به جانوری، پوشش ناکافی نقش‌های اکولوژیک گیاهان و مسائل اجتماعی‑علمی و عدم وجود پرسش‌های ارزش‌گذارانه است. نتیجه‌گیری می‌شود که محتوای کتاب‌های علوم تجربی موجود، به‌ویژه در پایه‌های هفتم و نهم، نیازمند بازنگری اساسی در جهت افزایش بازنمایی گیاهان، تقویت دانش گیاهی و بهبود نگرش و علاقه نسبی دانش‌آموزان به گیاهان است.
کلیدواژه ها
Plant Awareness Disparity، تحلیل محتوای کتاب درسی، علوم تجربی، آموزش زیست‌شناسی، گیاه‌شناسی، دوره متوسطه اول.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر