بررسی تصورات و کج‌فهمی‌های دانش‌آموزان پایه ششم درباره مفهوم انرژی با استفاده از روش داستان‌نویسی مصور (مطالعه موردی: فصل سفر انرژی علوم ششم)
کد مقاله : 1211-NCSE6 (R1)
نویسندگان
امید بهرامی *
گروه آموزش فیزیک، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل تصورات و کج‌فهمی‌های دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی درباره مفهوم انرژی، با استفاده از روش داستان‌نویسی مصور انجام شده است. این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی-کمی) با طرح اکتشافی است که در آن از دانش‌آموزان خواسته شد تا سفر انرژی را از یک نقطه شروع تا مقصد نهایی به صورت داستان مصور (ترسیم و روایت) به تصویر بکشند. جامعه آماری شامل ۸۰ دانش‌آموز (۴۰ دختر و ۴۰ پسر) از مدارس دولتی شهر تهران بود که با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای داستان‌ها و نقاشی‌ها، با استفاده از روش کدگذاری باز و محوری، جمع‌آوری و تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد که ۶۵٪ از دانش‌آموزان درک درستی از ماهیت انتزاعی انرژی ندارند و آن را به‌عنوان یک چیز مادی تصور می‌کنند. ۵۸٪ قانون پایستگی انرژی را به‌درستی درک نمی‌کنند و معتقدند انرژی در طول تبدیل‌ها از بین می‌رود یا تولید می‌شود. همچنین ۵۵٪ انرژی را صرفا با حرکت مرتبط می‌دانند و ۵۲٪ در تمایز انرژی از نیرو دچار سردرگمی هستند. تحلیل نقاشی‌ها نشان داد که ۶۰٪ قادر به ترسیم صحیح زنجیره‌های تبدیل انرژی نیستند و در نمایش منابع انرژی تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر دچار خطاهای نظام‌مند هستند. روش داستان‌نویسی مصور به‌عنوان ابزاری تشخیصی، توانست لایه‌های پنهان تصورات دانش‌آموزان را آشکار سازد. نتایج بر ضرورت استفاده از رویکردهای هنری و روایی در آموزش مفاهیم انتزاعی علوم تاکید دارد.
کلیدواژه ها
کج‌فهمی، انرژی، داستان‌نویسی مصور، آموزش علوم، پایستگی انرژی، تبدیل انرژی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی