از آزمایشگاه واقعی تا یادگیری هوشمند: چارچوب مکمل‌سازی فناوری‌های نوین در آموزش علوم تجربی
کد مقاله : 1213-NCSE6 (R1)
نویسندگان
پریناز کیانوش مقدم *
مدرس دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
گسترش فناوری‌های نوین در آموزش علوم تجربی، فرصت‌هایی برای تجربه، مشاهده، شبیه‌سازی و پشتیبانی از یادگیری فراهم کرده است؛ بااین‌حال، انتخاب یک فناوری واحد برای همه موقعیت‌های آموزشی با شواهد پژوهشی سازگار نیست. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین این موضوع است که فناوری‌های آزمایشگاه مجازی، شبیه‌سازی تعاملی، واقعیت افزوده، واقعیت مجازی، واقعیت ترکیبی و هوش مصنوعی مولد، در چه شرایطی و برای چه هدف یادگیری می‌توانند ارزش آموزشی بیشتری ایجاد کنند. در این پژوهش، شواهد حاصل از پژوهش‌های تجربی و تحلیل‌های آماریِ چندپژوهشیِ منتشرشده بررسی و با تکیه بر یادگیری مبتنی بر کاوشگری و نظریه بار شناختی، در چارچوبی تلفیقی تحلیل شده‌اند. بررسی شواهد نشان داد که آزمایشگاه‌های مجازی و ترکیب آزمایش واقعی و مجازی، در تقویت یادگیری مفهومی ظرفیت دارند؛ واقعیت افزوده و واقعیت ترکیبی زمانی اثربخش‌تر هستند که برای پیوند مفاهیم با بازنمایی‌های دیداری به‌کار روند. در مورد هوش مصنوعی مولد، شواهد از ظرفیت آن برای یادگیری حکایت دارد، اما ناهمگونی نتایج نشان می‌دهد که اثر آن به نوع فعالیت، میزان راهنمایی، کیفیت تعامل و شیوه استفاده آموزشی وابسته است. بر اساس این یافته‌ها، چارچوبی مکمل برای ترکیب فناوری‌ها پیشنهاد می‌کند که تصمیم آموزشی را از «انتخاب ابزار» به «انتخاب ابزار متناسب با هدف یادگیری» تغییر می‌دهد. در این چارچوب، نوع فعالیت شناختی، مرحله کاوشگری، نیاز به تجربه واقعی، میزان راهنمایی و محدودیت‌های اجرایی، از جمله آمادگی معلم، هزینه، دسترسی و زیرساخت، در نظر گرفته می‌شوند. این چارچوب می‌تواند مبنایی برای طراحی تدریس علوم در محیط‌های آموزشی متنوع، به‌ویژه در شرایط اجرایی آموزش علوم در ایران، فراهم کند.
کلیدواژه ها
آزمایشگاه مجازی، واقعیت افزوده، واقعیت ترکیبی، هوش مصنوعی مولد، یادگیری کاوشگرانه، آموزش علوم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر