تحلیل محتوای کتاب فیزیک (۳) پایه دوازدهم رشته ریاضی بر اساس مؤلفه‌های آموزش STEM
کد مقاله : 1231-NCSE6 (R1)
نویسندگان
مهدی طاهری مورکانی *، آرمان قرائیان، زینب جلیلوند
دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کتاب فیزیک (۳) پایه دوازدهم رشته ریاضی و فیزیک از منظر حضور و نحوه ارتباط مؤلفه‌های آموزش STEM است. پژوهش با رویکرد تحلیل محتوای کیفی ـ کمی انجام شد و ۱۵۸ واحد تحلیل، شامل بخش‌های آموزشی، فعالیت‌ها، آزمایش‌ها، مثال‌ها، پرسش‌ها و تمرین‌های کتاب، بررسی شد. چارچوب کدگذاری شامل چهار مؤلفه اصلی علم، فناوری، مهندسی و ریاضیات و سه شاخص مکمل موقعیت واقعی، کاوشگری و طراحی بود. برای جلوگیری از بیش‌برآورد مؤلفه مهندسی، صرف انجام آزمایش یا استفاده از ابزار به‌عنوان مهندسی تلقی نشد و وجود شواهد صریح از طراحی، ساخت، آزمون، ارزیابی یا اصلاح راه‌حل ملاک قرار گرفت. نتایج نشان داد که علم در ۱۵۸ واحد، ریاضیات در ۱۵۴ واحد، فناوری در ۶۲ واحد و مهندسی در ۱۷ واحد حضور دارد. همچنین موقعیت واقعی در ۸۴ واحد، کاوشگری در ۶۲ واحد و طراحی در ۲۳ واحد مشاهده شد. در ۱۰ واحد، هر چهار مؤلفه اصلی STEM به‌صورت همزمان شناسایی شد که ۶٫۳۳ درصد کل واحدهای تحلیل را تشکیل می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد کتاب از ظرفیت مناسبی برای پیوند علم، ریاضیات و فناوری برخوردار است، اما فعالیت‌های مهندسی و طراحی‌محور سهم محدودتری دارند. بر این اساس، بازطراحی بخشی از فعالیت‌ها با تأکید بر مسائل واقعی، طراحی، آزمون، ارزیابی و اصلاح راه‌حل می‌تواند به تقویت آموزش STEM یکپارچه در درس فیزیک کمک کند.
کلیدواژه ها
آموزش STEM، تحلیل محتوا، فیزیک (۳)، آموزش فیزیک، STEM یکپارچه، طراحی مهندسی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر