بررسی میزان تطابق محتوای کتاب‌های زیست‌شناسی متوسطه دوم با استانداردهای آموزش در شرایط اضطراری و سواد سلامت
کد مقاله : 1233-NCSE6
نویسندگان
ریحانه بازیار1، اعظم غلامی *2، فائزه حسینی2
1آموزش و پرورش
2آموزش و پرورش دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، تحلیل کمّی محتوای کتاب‌های زیست‌شناسی دوره دوم متوسطه ایران بر اساس استانداردهای آموزش در شرایط اضطراری و شاخص‌های سواد سلامت سازمان جهانی بهداشت است. این مطالعه با رویکرد کمّی و تمرکز بر تحلیل مضمون انجام شد؛ جامعه و نمونه پژوهش برابر بوده و هر سه کتاب زیست‌شناسی پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم دوره دوم متوسطه را در بر گرفته است. تحلیل کمّی شامل شمارش و کدگذاری تمامی مؤلفه‌های متنی، تصویری و فعالیت‌های آموزشی بر اساس یک چک‌لیست تحلیل محتوای محقق‌ساخته بود. از میان ۱۵۳ واحد تحلیلی شناسایی‌شده، مؤلفه مهارت‌های اساسی با ۴۰ واحد (۷/۲۴ درصد) بیشترین فراوانی و مؤلفه حمایت روانی-اجتماعی با ۶ واحد (۷/۳ درصد) کمترین فراوانی را در میان مؤلفه‌های استاندارد آموزش در شرایط اضطراری دارد. از منظر سواد سلامت نیز ۹۴ درصد از محتوا در سطوح تعاملی و نقادانه قرار گرفت. الگوی توزیع مؤلفه‌ها میان سه پایه تحصیلی نامتوازن بود و مؤلفه حمایت روانی-اجتماعی، به‌ویژه در پایه دوازدهم، تقریباً مغفول مانده بود. کتاب‌های زیست‌شناسی اگرچه از ظرفیت محتوایی قابل‌توجهی برای مهارت‌های اساسی بقا و سواد سلامت برخوردارند، در ایجاد پیوند صریح میان دانش زیستی و موقعیت‌های واقعی بحران و در تقویت ابعاد روانی-اجتماعی با کاستی‌های ساختاری روبه‌رو هستند. بازنگری محتوایی با رویکردی کاربردمحور و منسجم ضروری است تا کتاب‌های درسی بتوانند دانش‌آموزانی آماده، تاب‌آور و مسئولیت‌پذیر در برابر بحران پرورش دهند.
کلیدواژه ها
زیست‌شناسی، تحلیل محتوا، آموزش در شرایط اضطراری، بحران جنگ، سواد سلامت.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر