تحلیل محتوای کتاب درسی علوم تجربی پایه اول ابتدایی (چاپ ۱۴۰۳) بر اساس ساحت‌های شش‌گانه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
کد مقاله : 1245-NCSE6
نویسندگان
دوست محمد سمیعی پاقلعه1، محمود آرائی *2
1استادیار گروه شیمی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2کارشناس و مدرس دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
نظام آموزش‌وپرورش ایران ماهیتی متمرکز دارد و بخش عمده برنامه‌های درسی از طریق محتوای کتاب‌های درسی متجلی می‌شود. کتاب‌های علوم تجربی، به‌ویژه در دوره ابتدایی، نقش مهمی در تحقق اهداف تربیتی دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب علوم تجربی پایه اول ابتدایی بر اساس ساحت‌های شش‌گانه سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کیفی و از نوع تحلیل محتوای جهت‌دار بود. جامعه پژوهش شامل تمامی صفحات کتاب علوم تجربی پایه اول ابتدایی، چاپ ۱۴۰۳، و نمونه برابر با جامعه بود. داده‌ها با استفاده از سیاهه تحلیل محتوای تأییدشده توسط متخصصان گردآوری و پس از شناسایی و طبقه‌بندی مصادیق، با محاسبه فراوانی و درصد و استفاده از آنتروپی شانون تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد ساحت علمی و فناورانه با 28/45 درصد بیشترین فراوانی را داشت و پس از آن، ساحت‌های اعتقادی و اخلاقی (04/16 درصد)، اجتماعی و سیاسی (15/14 درصد)، زیستی و بدنی (23/11 درصد)، زیباشناختی و هنری (55/7 درصد) و اقتصادی و حرفه‌ای (66/5 درصد) قرار گرفتند. در میان مؤلفه‌ها، فرایندهای علمی با 58/23 درصد بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داد. نتایج آنتروپی شانون نشان داد ساحت علمی و فناورانه با 997/0 بیشترین و ساحت اعتقادی و اخلاقی با 824/0 کمترین بار اطلاعاتی را داشتند؛ در مقابل، بیشترین ضریب اهمیت به ساحت اعتقادی و اخلاقی (376/0) اختصاص یافت. در مجموع، تقویت ساحت‌های کمتر بازنمایی‌شده، به‌ویژه زیباشناختی و هنری و اقتصادی و حرفه‌ای، می‌تواند به تحقق متوازن‌تر اهداف سند تحول بنیادین کمک کند.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا؛ سند تحول بنیادین؛ ساحت‌های شش‌گانه تربیتی؛ کتاب درسی علوم تجربی؛ دوره ابتدایی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر