واکاوی نقش تفکر سیستمی در یادگیری مفهوم تعامل دستگاه‌های بدن در آموزش علوم تجربی پایه هفتم
کد مقاله : 1273-NCSE6 (R1)
نویسندگان
حامد نوروزی طاهری *1، امیر صدیقی2
1، گروه آموزش زیست شناسی دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی ۸۸۹-۱۴۶۶۵ تهران، ایران
2صیاد شیرازی 46
چکیده مقاله
این پژوهش به بررسی نقش تفکر سیستمی در یادگیری مفهوم تعامل دستگاه‌های بدن در آموزش علوم تجربی پایه هفتم می‌پردازد. در این مبحث، دستگاه‌ها معمولاً جدا از هم معرفی می‌شوند؛ ازاین‌رو، دانش‌آموز ممکن است اجزا و کارکرد هر دستگاه را بشناسد، اما نتواند وابستگی دستگاه‌ها، پیامد‌های اختلال و پاسخ هماهنگ بدن را به‌درستی توضیح دهد. بر همین اساس، پژوهش حاضر می‌کوشد نشان دهد تفکر سیستمی چگونه می‌تواند دانش‌آموز را از شناخت جداگانه اجزای بدن به درکی یکپارچه از روابط میان دستگاه‌ها برساند و چگونه می‌توان از این رویکرد در آموزش و ارزشیابی استفاده کرد. این پژوهش به روش مرور روایتی انجام شد. پس از جست‌وجو و غربالگری منابع، ۹ منبع مرتبط انتخاب شد؛ سپس مفاهیم و یافته‌های آن‌ها مقایسه و در چارچوبی مفهومی سازمان‌دهی شدند. بخش «دنیای درون من» کتاب علوم هفتم بر پایه این چارچوب بررسی شد تا مشخص شود کتاب تا چه اندازه به تعامل میان دستگاه‌ها، پیامد‌های اختلال و هماهنگی کل بدن توجه دارد. نتایج نشان داد تفکر سیستمی را می‌توان آموزش داد، اما دستیابی به استدلال پویا، بازخوردی و میان‌سیستمی به فعالیت‌های آموزشی هدفمند نیاز دارد. در این رویکرد، توجه دانش‌آموز از شناخت یک «دستگاه منفرد» به فهم «شبکه‌ای از دستگاه‌های وابسته به یکدیگر» منتقل می‌شود. در این نگاه، هومئوستازی حاصل هماهنگی این شبکه است. بررسی کتاب نشان داد که با وجود اشاره به روابط میان دستگاه‌ها، این روابط هنوز به محور سازمان‌دهی محتوا تبدیل نشده‌اند. چارچوب حاصل می‌تواند مبنایی برای بازطراحی محتوا، فعالیت‌های کلاسی و ارزشیابی فهم سیستمی در علوم هفتم باشد.
کلیدواژه ها
واژگان کلیدی: تفکر سیستمی، آموزش علوم تجربی، تعامل دستگاه‌های بدن، هومئوستازی، پایه هفتم.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر