الگوی یادگیری کنش‌گرانه و آزمایش‌محور برای ارتقای انگیزه و مشارکت دانش‌آموزان ابتدایی در علوم تجربی
کد مقاله : 1283-NCSE6
نویسندگان
مهدی صحراگرد1، علی مطهریان *2، محمد خسروی1
1گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، بیرجند، ایران
2استادیار گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 56441 -888تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی یادگیری کنش‌گرانه و آزمایش‌محور برای افزایش انگیزه و مشارکت دانش‌آموزان دوره ابتدایی در آموزش علوم تجربی انجام شد. پژوهش از نوع کاربردی و به روش ترکیبی با طرح اکتشافی متوالی اجرا شد. مشارکت‌کنندگان بخش کیفی شامل ۱۷ آموزگار ابتدایی مدارس منتخب بیرجند (نمونه‌گیری هدفمند) و نمونه بخش کمی، ۱۳۲ دانش‌آموز ابتدایی همان مدارس (نمونه‌گیری در دسترس) بودند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. پایایی مصاحبه‌ها با توافق کدگذاران ۸۳/۰، روایی پرسشنامه با روایی محتوایی و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۸۶/۰ بررسی شد. داده‌های کیفی با MAXQDA و کمی با SPSS تحلیل شد. نتایج کیفی به شناسایی ۲۴ کد باز انجامید که در قالب شش مقوله محوری شامل «فعالیت و تجربه مستقیم دانش‌آموز»، «آزمایش و اکتشاف علمی»، «افزایش انگیزه و علاقه به علوم»، «مشارکت و تعامل گروهی»، «نقش تسهیل‌گر معلم» و «ارزشیابی و بازخورد در فرایند یادگیری» دسته‌بندی شد. یافته‌های کمی نشان داد میانگین مشارکت فعال ۱۸/۴، انگیزه و علاقه به یادگیری علوم ۰۹/۴، تجربه عملی و آزمایشگاهی ۰۳/۴، درگیری شناختی ۹۶/۳، همکاری و تعامل گروهی ۹۱/۳ و احساس توانمندی در یادگیری علوم ۸۷/۳ از ۵ بود. نتایج نشان داد طراحی و اجرای هدفمند فعالیت‌های کنش‌گرانه و آزمایش‌محور، با تناسب با سطح شناختی دانش‌آموزان، استفاده از فعالیت‌های مسئله‌محور و فراهم کردن فرصت مشارکت و تجربه مستقیم، نقش مؤثری در افزایش انگیزه، مشارکت و درگیری دانش‌آموزان در یادگیری علوم تجربی ابتدایی دارد.
کلیدواژه ها
یادگیری کنش‌گرانه، یادگیری آزمایش‌محور، یادگیری کاوشگرانه، انگیزه یادگیری، مشارکت دانش‌آموزان، دوره ابتدایی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر