مروری بر چالش های آموزش مفهومی زیست شناسی در نظام کنکور محور ایران
کد مقاله : 1326-NCSE6 (R3)
نویسندگان
محمد آبیاری *1، ثمین بی‌آزار2
1دانشگاه فرهنگیان
2گروه آموزش زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، ایران، تهران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش‌ها و موانع آموزش مفهومی زیست‌شناسی در نظام کنکورمحور ایران و ارائه‌ی راهکارهایی برای کاهش آن‌ها انجام شد. این مطالعه با رویکرد مروری و با تحلیل و ترکیب کیفی منابع علمی معتبر داخلی و خارجی صورت گرفت. یافته‌ها نشان داد آموزش مفهومی زیست‌شناسی با سه چالش اصلی مواجه است: نخست، کج‌فهمی‌های مفهومی در مباحث انتزاعی مانند ژنتیک و تقسیم سلولی که در فضای کنکور اصلاح نمی‌شوند و تثبیت می‌گردند؛ دوم، پدیده‌ی «تدریس برای آزمون» که به تدریس سطحی و تمرکز بر تست‌زنی می‌انجامد؛ و سوم، موانع روش تدریس و ارزشیابی که شامل روش‌های سنتی، کمبود زمان و نبود فعالیت‌های عملی می باشد. این سه چالش بر یکدیگر اثر می‌گذارند و چرخه‌ای می‌سازند که در آن سنجش مبتنی بر حفظ، تدریس سطحی را تقویت و کج‌فهمی‌ها را ماندگار می‌کند. نتایج نشان می‌دهد شکستن این چرخه نیازمند اقدام در دو سطح است: در کلاس، به‌کارگیری ارزشیابی تشخیصی، سؤال‌های مفهومی و مدل‌سازی؛ و در سطح کلان، بازنگری در نظام سنجش و توانمندسازی معلمان. در غیر این صورت، کج‌فهمی‌ها نسل به نسل بازتولید می‌شود و زیست‌شناسی به مجموعه‌ای از نکات حفظ‌کردنی تبدیل خواهد شد.
کلیدواژه ها
کج‌فهمی مفهومی، آموزش زیست‌شناسی، کنکور، تدریس برای آزمون، یادگیری عمیق.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر