تحلیل محتوای کتاب‌ درسی علوم تجربی پایه هفتم براساس الگوی طراحی آموزشی مریل
کد مقاله : 1352-NCSE6
نویسندگان
امین نصراله زاده حق گو *1، رضا زنگارکی فراهانی2، محمدرضا فراهانی3، امیرحسین زنگارکی فراهانی2
1دانشجوی کارشناسی ارشد، آموزش زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، مرکز آموزش عالی شهید بهشتی، تهران، ایران
2دبیر علوم تجربی آموزش‌و‌پرورش، مرکزی، ایران
3دبیر شیمی آموزش‌و‌پرورش، مرکزی، ایران
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کتاب درسی علوم تجربی پایه هفتم دوره اول متوسطه براساس الگوی آموزشی مریل و بررسی میزان توزیع انواع محتوای آموزشی و سطوح عملکردی است. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی انجام شد. جامعه پژوهش، تمامی ۱۵ فصل کتاب علوم تجربی پایه هفتم بود و واحد تحلیل، مؤلفه‌های محتوایی شامل حقایق، مفاهیم، اصول و روش‌ها و مؤلفه‌های عملکردی شامل یادآوری، کاربرد و کشف در نظر گرفته شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که در فصول گوناگون کتاب درسی، الگوی توزیع محتوایی یکسان نیست؛ به‌گونه‌ای که در فصل‌های ابتدایی مفاهیم و اصول، در بخش میانی حقایق و در فصل‌های پایانی اصول سهم بیشتری دارند. در بُعد عملکردی، یادآوری در تمامی ۱۵ فصل غالب‌ترین سطح عملکردی بود و کاربرد و کشف در مقایسه با آن سهم کمتری داشتند. بیشترین حجم محتوایی مربوط به فصل «سفره سلامت» با ۱۲۹ واحد و کمترین آن مربوط به فصل «تفکر و تجربه» با ۳۴ واحد بود. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار محتوایی کتاب درسی از تنوع قابل توجهی برخوردار است؛ اما در بُعد عملکردی، تأکید بیشتری بر یادآوری نسبت به کاربرد و کشف مشاهده می‌شود. این نتایج می‌تواند در بازنگری محتوای آموزشی و تقویت فعالیت‌های مبتنی بر کاربرد و کشف مورد توجه برنامه‌ریزان و مؤلفان کتاب‌های درسی قرار گیرد.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، الگوی مریل، کتاب درسی، علوم تجربی، پایه هفتم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر