تحلیل محتوای فصل نخست کتاب زیستشناسی پایه یازدهم با عنوان تنظیم عصبی بر اساس میزان درگیری یادگیرنده در الگوی ویلیام رومی: تبیینی در چارچوب دانش محتوای تربیتی
کد مقاله : 1366-NCSE6
نویسندگان
محمد آبیاری *1، ثمین بی‌آزار2
1دانشگاه فرهنگیان
2گروه آموزش زیست‌شناسی دانشگاه فرهنگیان، ایران، تهران
چکیده مقاله
زمینه و هدف: کتاب درسی یکی از مهمترین عناصر شکلدهنده تجربه یادگیری دانشآموزان است و میزان فرصتهای آن برای کاوشگری، تحلیل داده و حل مسئله میتواند کیفیت یادگیری علوم را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل میزان درگیری فعال یادگیرنده در فصل نخست کتاب زیستشناسی پایه یازدهم، با عنوانتنظیم عصبی، بر اساس تکنیک ویلیام رومی و تفسیر یافتهها در چارچوب دانش محتوای تربیتی انجام شد. روش: پژوهش از نوع توصیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای کمّی بود. جامعه پژوهش، تمامی محتوای فصل مورد نظر در چاپ ۱۴۰۴، شامل ۴۲۰ جمله، ۱۸ تصویر و ۳۵ پرسش را دربر گرفت. واحد تحلیل در بخش متن، جمله؛ در تصاویر، هر تصویر یا نمودار؛ و در پرسشها، هر پرسش بود. دادهها با چکلیست رومی کدگذاری و با فراوانی، درصد و ضریب درگیری تحلیل شدند. یافتهها: ضرایب درگیری متن، تصاویر و پرسشها بهترتیب 105/0، 38/0 و 92/1 بود. در متن، 5/90 درصد جملهها غیرفعال بودند؛ 2/72 درصد تصاویر نیز ماهیت تشریحی و غیرفعال داشتند. در مقابل، 7/65 درصد پرسشها در طبقه فعال قرار گرفتند. میانگین ساده ضرایب سه بخش 80/0 بود، اما ناهمگونی ضرایب، محدودیت این شاخص کلی را نشان داد. نتیجهگیری: فصل از نظر متن و تصاویر عمدتاً انتقالی است، درحالیکه پرسشها بسیار فعالاند. افزودن فعالیتهای کاوشگری و دادهمحور به متن، بازطراحی تصاویر بهصورت مدلهای مفهومی و نمودارهای تحلیلی، و ایجاد داربست شناختی میان متن و پرسشها برای افزایش انسجام آموزشی پیشنهاد میشود.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، ویلیام رومی، زیستشناسی پایه یازدهم، تنظیم عصبی، دانش محتوای تربیتی، درگیری یادگیرنده، آموزش علوم.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر