تحلیل محتوای متن، تصاویر و فعالیت‌های آموزشی فصل‌های «تنظیم عصبی» و «حواس» کتاب زیست‌شناسی پایه یازدهم
کد مقاله : 1374-NCSE6
نویسندگان
زینب دهقان *1، سید امیر حسین حسینی2، علی رحمتی2، احمدضا واعظی پور2، علیرضا قیاسی2
1دانشگاه فرهنگیان دانشکده علوم پایه شهید بهشتی تهران
2دانشجوی مقطع کارشناسی ، گروه آموزش زیست شناسی ،دانشکده علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
کتاب‌های درسی به‌عنوان مهم‌ترین منبع یادگیری در نظام آموزشی، نقش تعیین‌کننده‌ای در هدایت فرایند آموزش و یادگیری دارند؛ ازاین‌رو، ارزیابی میزان فعال‌بودن محتوای آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای متن، تصاویر و فعالیت‌های آموزشی فصل‌های «تنظیم عصبی» و «حواس» کتاب زیست‌شناسی پایه یازدهم انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع تحلیل محتوای کمی است. جامعه آماری شامل تمامی محتوای دو فصل یادشده از کتاب زیست‌شناسی پایه یازدهم (چاپ ۱۴۰۴) بود که به روش کل‌شماری مورد بررسی قرار گرفت. ابزار پژوهش، سیاهه تحلیل محتوای ویلیام رومی بود. واحد تحلیل در بخش متن، جمله، در بخش تصاویر، شکل و در بخش فعالیت‌ها، تمامی فعالیت‌های آموزشی کتاب بود. داده‌ها پس از کدگذاری بر اساس مقوله‌های فعال و غیرفعال، با استفاده از شاخص درگیری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که از مجموع ۳۱۰ جمله، ۵۰ تصویر و ۲۵ فعالیت آموزشی بررسی‌شده، ضریب درگیری متن برابر با 0.08 و ضریب درگیری تصاویر برابر با 0.25 است که هر دو کمتر از دامنه مطلوب مدل بوده و بیانگر غلبه رویکرد انتقال مستقیم اطلاعات و یادگیری حافظه‌محور هستند. در مقابل، شاخص فعالیت‌محوری 0.69 به دست آمد که در دامنه مطلوب قرار دارد و نشان‌دهنده توجه مؤلفان به طراحی فعالیت‌های یادگیرنده‌محور است. به طور کلی، یافته‌ها بیانگر آن است که اگرچه متن و تصاویر این دو فصل از ظرفیت محدودی برای درگیر کردن فعال یادگیرندگان برخوردارند، فعالیت‌های آموزشی تا حد زیادی این کاستی را جبران می‌کنند.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، کتاب زیست‌شناسی پایه یازدهم، تنظیم عصبی، حواس، فعالیت‌های آموزشی، یادگیری فعال.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر