تحلیل محتوای کتاب‌های علوم متوسطه اول از منظر تفکر علمی، مدل‌سازی و استدلال مبتنی بر شواهد
کد مقاله : 1375-NCSE6
نویسندگان
وحید فلاح حمیدابادی *1، سید محمد مهدی موسوی کردمیری2، میلاد دهقانی2، مهدی والی نژاد2
1دانشگاه فرهنگیان, آموزش فیزیک, ایران, تهران کد پستی 56441 -888
2دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب‌های علوم متوسطه اول از منظر سه بُعد تفکر علمی، مدل‌سازی علمی و استدلال مبتنی بر شواهد انجام شد. روش پژوهش، تحلیل محتوای جهت‌دار بود و کل محتوای کتاب‌های علوم تجربی پایه‌های هفتم، هشتم و نهم چاپ ۱۴۰۵ به روش سرشماری بررسی شد. کدنامه پژوهش شامل ۱۹ مؤلفه در سه بُعد تفکر علمی (۸ مؤلفه)، مدل‌سازی علمی (۵ مؤلفه) و استدلال مبتنی بر شواهد (۶ مؤلفه) بود و سطح درگیری شناختی هر رخداد در مقیاس صفر تا سه ثبت شد. در مجموع ۸۰۱ واحد یادگیری صریح و ۱۵۲۵ رخداد کد شناسایی شد. از کل رخدادها، ۶۸٫۱ درصد به استدلال مبتنی بر شواهد، ۲۳٫۱ درصد به تفکر علمی و ۸٫۸ درصد به مدل‌سازی علمی اختصاص داشت. در هر سه پایه، کاربرد هدایت‌شده سطح غالب فعالیت‌ها بود و سهم فعالیت‌های سطح سه به‌ترتیب در هفتم، هشتم و نهم ۱۰٫۴، ۷٫۴ و ۹٫۳ درصد به دست آمد. تحلیل مؤلفه‌ها نشان داد طرح پرسش و فرضیه‌سازی، ارزیابی یا اصلاح مدل، ارزیابی شواهد و نقد تبیین‌های جایگزین کمترین حضور را دارند. نتایج نشان می‌دهد کتاب‌ها در ایجاد فرصت برای ادعا، استفاده از شواهد، مشاهده و تحلیل داده عملکرد قابل‌توجهی دارند، اما برای تقویت مدل‌سازی، کاوش مستقل و استدلال سطح بالا نیازمند بازنگری هدفمند هستند.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، آموزش علوم، تفکر علمی، مدل‌سازی علمی، استدلال مبتنی بر شواهد، کتاب درسی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر