تبیین مبانی کوانتومی تغییر رنگ گونه‌های وانادیوم با استفاده از روش‌های محاسباتی: رویکردی نوین در آموزش پدیده‌محور مفاهیم اکسایش و کاهش
کد مقاله : 1408-NCSE6
نویسندگان
سجاد محمدی وند فتح اباد1، سونیا کنعانی دیزجی2، محمد قاسم نژند *3
1دانشگاه علامه امینی
2دانشگاه الزهرا تبریز
3دانشگاه علامه امینی تبریز
چکیده مقاله
درک پیوند میان پدیده‌های ماکروسکوپی قابل‌مشاهده در آزمایشگاه و سازوکارهای درونی در ترازهای اتمی و مولکولی، از چالش‌های بنیادین در آموزش شیمی است. واکنش‌های کاهش متوالی وانادیوم و ظهور رنگ‌های گوناگون از زرد تا بنفش، از ابزارهای جذاب برای آموزش مفاهیم اکسایش و کاهش هستند؛ با این حال، تبیین خاستگاه الکترونی و علت فیزیکی رنگ این گونه‌ها در آموزش متوسطه اغلب در سطح حفظ قواعد باقی می‌ماند. در پژوهش حاضر، ویژگی‌های ساختاری، الکترونی و طیف‌های جذبی چهار گونه پایدار وانادیوم شامل وانادیوم پنج ظرفیتی (زرد)، وانادیوم چهار ظرفیتی (آبی)، وانادیوم سه ظرفیتی (سبز) و وانادیوم دو ظرفیتی (بنفش) با استفاده از روش‌های محاسباتی کوانتومی مبتنی بر نظریه تابعی چگالی بررسی شد. نتایج نشان می‌دهد که گذارهای الکترونی در اوربیتال‌های لایه ظرفیت و تغییر در تقارن هندسی کمپلکس‌ها، عامل اصلی جذب نور در ناحیه مرئی هستند. در گونه‌های با الکترون‌های کمتر، گذار انتقال بار از لیگاند به فلز تعیین‌کننده رنگ است. تلفیق این محاسبات تصویری با آزمایش‌های تجربی می‌تواند با مصورسازی چگالی بار الکترونی و اوربیتال‌های مرزی، درک عمیق دانش‌آموزان از مفاهیم انتزاعی انتقال الکترون و تغییر حالت اکسایش را ارتقا بخشد.
کلیدواژه ها
آموزش شیمی، وانادیوم، اکسایش و کاهش، محاسبات کوانتومی، گذار الکترونی، نظریه‌ی تابعی چگالی.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر