موانع آموزش مفهومی زیست‌شناسی
کد مقاله : 1416-NCSE6
نویسندگان
لیلا فارسی *، مجتبی سراج
دبیر رسمی آموزش و پرورش
چکیده مقاله
یادگیری مفهومی درس زیست شناسی یکی از مهم ترین اهداف آموزش علوم تجربی در دوره متوسطه است. آموزش زیست‌شناسی کنکورمحور از مدل‌های انتقال اطلاعات و یادگیری سطحی، به سمت درک، فهم در حرکت است. این نوع یادگیری، مستلزم درک عمیق واقعیت‌های زیستی است. بستر آموزشی کنکور‌محور، تلاش می‌کند دانش‌آموز را درگیر مسائل واقعی و توجه به جزئیات قرار دهد. با این حال، شکاف عمیقی میان تئوری‌های نوین و عمل در کلاس‌های درس مشاهده می‌شود. این نوشتار به صورت مروری و کتابخانه ای با جستجو در مقالات و سایت های علمی معتبر با هدف بررسی موانع آموزش مفهومی در بستر چالش‌محور تدوین شده است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که موانع شناختی مفاهییم زیستی (مانند انتزاعی بودن فرآیندهای سلولی و مولکولی)، موانع متدولوژیک(مانند غلبه رویکرد حافظه محوری) و موانع ارزیابی (عدم تطابق آزمون‌ها با سطوح تفکر بالا) از اصلی‌ترین عوامل بازدارنده هستند. گذار از آموزش مبتنی بر کتاب درسی به آموزش مبتنی بر مسئله، تغییر نقش معلم به یک تسهیل‌گر و بازتعریف ارزشیابی به سمت سنجش عملکرد و اصلاح آن به جای تمرکز انحصاری بر آزمونهای چندگزینه ای، می‌تواند بستری فراهم کند که در آن زیست‌شناسی نه به عنوان مجموعه‌ای از نام‌ها و تعاریف، بلکه به عنوان یک علم پویا درک شود و استرس دانش آموزان در موضوع کنکور نیز کاهش یابد. نظام آموزشی می بایست به سوی رویکردهای نوین حرکت کند تا نسل آینده را برای مواجهه آگاهانه و مسولانه با چالش های علمی و استفاده از مفاهیم زیستی در موقعیت های جدید آماده تر کند.
کلیدواژه ها
واژگان کلیدی: زیست شناسی، موانع آموزشی، یادگیری مفهومی، دانش آموزان .
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر